Trafik Kazasında Ağır Yaralanma: Maluliyet ve İş Göremezlik Tazminatı

Tazminatın en belirleyici girdisi maluliyet (kalıcı sakatlık) oranıdır. Bu oran, yetkili hastane veya Adli Tıp Kurumu sağlık kurulunca düzenlenen raporla tespit edilir ve Yargıtay uygulamasında yerleşik olarak kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre belirlenmesi gerekir. Yanlış yönetmeliğe göre alınmış rapor, dosyanın bozulmasına ve yıllarca uzamasına yol açan en sık usul hatasıdır.

Taraflarca sunulan raporlar arasında oran farkı çıkarsa, mahkeme veya hakem heyeti çoğunlukla Adli Tıp Kurumu ya da üniversite hastanesinden hakem raporu alır. Sigorta şirketinin kendi anlaşmalı merkezinden aldırdığı düşük oranlı rapor bağlayıcı değildir; rapora itiraz etmek ve bağımsız kurul raporu istemek mümkündür.

Kalıcı maluliyet tazminatı, güncel Yargıtay uygulamasında üç dönem üzerinden hesaplanır: işlemiş dönem (kaza tarihinden hesap raporu tarihine kadar, gerçekleşen asgari ücret dönemleriyle nominal), işleyecek aktif dönem (rapor tarihinden 60 yaşın dolumuna kadar) ve pasif dönem (60 yaştan TRH-2010 yaşam tablosuna göre belirlenen bakiye ömrün sonuna kadar). Gelecek dönemlerde %10 artırım / %10 iskonto yöntemi uygulanır; teknik faiz kullanılmaz.

Hesabın gelir ayağında kanıtlanmış net gelir (bordro, SGK kayıtları, vergi beyannamesi) esas alınır; gelir kanıtlanamıyorsa net asgari ücret (2026: 28.075,50 TL/ay) kullanılır. Pasif dönem her durumda asgari ücret üzerinden hesaplanır. Çalışmayan ev hanımı, emekli ve çocuklar da tazminat hakkına sahiptir: kayıp, gelirden bağımsız olarak efor kaybı üzerinden değerlendirilir; çocuklarda aktif dönem 18 yaşından başlatılır.

Bulunan tutar maluliyet oranı ve karşı tarafın kusur oranıyla çarpılır; sigorta şirketinin önceki ödemeleri ile SGK'nın rücua tabi ödemeleri mahsup edilir. Düşük maluliyet oranları da hak doğurur: Yargıtay uygulamasında %1 maluliyette dahi pasif dönem zararının hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Kaza tarihi, doğum tarihi ve rapor tarihi gün hassasiyetiyle hesaba girdiğinden, tutar ancak dosyaya özel aktüeryal raporla belirlenebilir — bu sayfadaki bilgiler yöntemi anlamanız içindir.

Kalıcı sakatlıktan bağımsız olarak, tıbbi iyileşme (şifa) süreniz boyunca %100 iş göremez sayılırsınız ve bu dönem için ayrı bir geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanır: günlük net gelir (kanıt yoksa günlük net asgari ücret) × iş göremezlik gün sayısı × karşı taraf kusur oranı. Bu bilinen bir dönem olduğu için artırım/iskonto uygulanmaz; SGK tarafından fiilen ödenen geçici iş göremezlik ödeneği düşülür.

İyileşme süresi, sağlık kurulu raporunda "X ay iş göremez" ibaresiyle belirtilir; rapor yoksa epikriz ve istirahat raporlarından hareketle Adli Tıp değerlendirmesi yapılabilir. Geçici iş göremezliğin zorunlu trafik sigortası teminatına girip girmediği ise uygulamada en çok tartışılan konulardan biridir; sonuç, kaza tarihine ve dosyaya göre değişebildiğinden bu kalemin kime yöneltileceği (sigortacı mı, sürücü/işleten mi) dosya bazında belirlenmelidir.

Trafik kazasına bağlı tedavi giderlerinin önemli kısmı Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında SGK tarafından karşılanır; SGK kapsamı dışında kalan belgeli sağlık harcamaları, protez, fizik tedavi ve ulaşım giderleri gibi kalemler ayrıca talep edilebilir. Faturaları ve reçeteleri mutlaka saklayın — belgesiz kalemlerin ispatı güçtür.

Sağlık kurulu raporunda "başkasının sürekli bakımına muhtaç" olduğunuz belirtilmişse, iş göremezlik tazminatından ayrı olarak bakıcı gideri talep edebilirsiniz. Bu kalem, güncel Yargıtay çizgisinde brüt asgari ücret (2026: 33.030 TL/ay) esas alınarak ve — iş göremezlikten farklı olarak — 60 yaş sınırı olmaksızın bakiye ömrün tamamı için hesaplanır; maluliyet oranı bu kaleme uygulanmaz, çünkü bakım ihtiyacı orana değil rapora bağlıdır.

Bakımın eşiniz, anneniz veya bir yakınınız tarafından üstlenilmesi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; aile bireyinin emeği de ekonomik değer taşır. Aile içi bakımda hakkaniyet indirimi yapılıp yapılmayacağı uygulamada tartışmalıdır ve dosyaya göre değişebilir. Yalnızca iyileşme döneminde bakıma ihtiyaç duyulmuşsa, o pencere için geçici bakıcı gideri hesaplanır.

Sigortacının sorumluluğu kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlıdır; 2026 limitleri yalnızca 2026 dönemi poliçelerine uygulanır, eski tarihli kazalarda o yılın limiti esas alınır. Hesaplanan tazminat limiti aşıyorsa aşan kısım sürücü ve işletenden müteselsilen talep edilir; manevi tazminat ise zorunlu sigorta kapsamında olmadığından her durumda sürücü ve işletene yöneltilir (TBK m.56).

Sigorta şirketi düşük maluliyet oranı, farklı hesap yöntemi veya kusur itirazıyla eksik ödeme yapabilir. Ödenen tutarı kabul etmek fark hakkınızı otomatik olarak düşürmez; ayrıntı için sigorta eksik ödeme rehberine bakın.

1. 1

   Tedaviyi ve belgeleri tamamlayın

   Epikriz, ameliyat notları, istirahat raporları ve tüm harcama belgelerini toplayın. Maluliyet raporu için tıbbi durumun yerleşmesi (genellikle tedavinin tamamlanması) beklenir.

2. 2

   Doğru yönetmeliğe göre maluliyet raporu alın

   Rapor, kaza tarihindeki yönetmeliğe göre ve yetkili sağlık kurulundan alınmalıdır; aksi hâlde süreç baştan yaşanır.

3. 3

   Sigortacıya yazılı başvuru yapın (KTK m.97)

   Dava veya tahkim öncesi zorunlu aşamadır. Sigortacı belgelerin iletilmesinden itibaren 8 iş günü içinde ödemekle yükümlüdür (KTK m.99); 15 gün içinde sonuç alınamazsa yargı yolu açılır.

4. 4

   Tahkim veya dava yolunu seçin

   Eksik ödeme ve retlerde Sigorta Tahkim Komisyonu genellikle mahkemeden hızlıdır; limit üstü talepler ve manevi tazminat için dava gerekir. Strateji dosyaya göre belirlenir.